استانداردهای ایمنی در استفاده از تجهیزات ابزار دقیق الزامات و بهترین روش‌های عملیاتی

استانداردهای ایمنی در استفاده از تجهیزات ابزار دقیق 

• IEC 61508 (ایمنی عملکردی سیستم‌های الکتریکی/الکترونیکی/الکترونیکی قابل برنامه‌ریزی مرتبط با ایمنی)

• IEC 61511 (کاربرد IEC 61508 در صنایع فرآیندی)

• ANSI/ISA 84.00.01 (مطابق با IEC 61511 برای سیستم‌های ایمنی ابزار دقیق)

• NFPA 70 (NEC) (مقررات سیم‌کشی الکتریکی برای تجهیزات)

• OSHA 1910 (الزامات ایمنی شغلی در آمریکا)

• ISO 13849 (ایمنی ماشین‌آلات و سیستم‌های کنترل)

۲. الزامات کلی ایمنی در استفاده از تجهیزات ابزار دقیق

الف) الزامات فنی و طراحی

• محافظت در برابر انفجار (Ex-Protection):

  • استفاده از تجهیزات دارای گواهی ATEX (اروپا) یا NEC (Class/Division) (آمریکا) در محیط‌های با خطر انفجار.

  • انتخاب تجهیزات با رتبه‌بندی مناسب (مثلاً Ex d, Ex i, Ex e).

• محافظت الکتریکی:

  • استفاده از ایزولاسیون گالوانیک (Galvanic Isolation) برای جلوگیری از نویز و شوک الکتریکی.

  • رعایت حداکثر ولتاژ و جریان مجاز تجهیزات.

• نصب و سیم‌کشی ایمن:

  • رعایت فاصله‌گذاری مطابق IEC 60664.

  • استفاده از کابل‌های شیلددار در محیط‌های پرنویز.

ب) الزامات عملیاتی

• بررسی قبل از استفاده (Pre-Use Inspection):

  • کنترل سلامت تجهیزات (ترک، خوردگی، اتصالات شل).

  • تأیید کالیبراسیون و تاریخ انقضا (در صورت وجود).

• روش‌های کار ایمن (Safe Work Practices):

  • قفل کردن/برچسب زدن (LOTO – Lockout/Tagout) قبل از تعمیرات.

  • استفاده از دستگاه‌های تست نشتی جریان (Earth Leakage Circuit Breaker).

• مدیریت محیط‌های خطرناک:

  • نظارت بر گازهای قابل اشتعال با دتکتورهای گاز (مطابق ISA TR84.00.07).

  • محدودیت دسترسی به مناطق پرخطر (Hazardous Areas).

ج) الزامات پرسنلی

• آموزش و صلاحیت‌ها:

  • پرسنل باید آموزش‌های HSE و صلاحیت فنی (مثل مدارک ISA Certified Control Systems Technician – CCST) داشته باشند.

  • آشنایی با MSDS (Material Safety Data Sheets) مواد شیمیایی مرتبط.

• استفاده از تجهیزات حفاظت فردی (PPE):

  • دستکش عایق، عینک ایمنی، کفش ضد الکتریسیته ساکن در محیط‌های حساس.