فناوریهای کاهش تبخیر سوخت در مخازن ذخیرهسازی
محتوای متن
فناوریهای کاهش تبخیر سوخت در مخازن ذخیرهسازی
کاهش تبخیر سوخت در مخازن ذخیرهسازی اقدامی حیاتی با اهمیت اقتصادی، ایمنی و زیستمحیطی است. تبخیر منجر به اتلاف مستقیم اجزای سبک و فرار سوخت و در نتیجه کاهش کمّی و کیفی محصول و وارد آمدن خسارت مالی میشود. افزون بر این، تجمع بخارات قابل اشتعال در فضای بالای مخزن خطر وقوع آتشسوزی و انفجار را افزایش داده و انتشار این ترکیبات آلی فرار، سلامت انسان را تهدید کرده و در آلودگی هوا و تشکیل ذرات معلق مؤثر است. از اینرو، کنترل و کاهش تبخیر سوخت نهتنها برای حفظ ارزش اقتصادی و ایمنی تأسیسات ضروری است، بلکه نقش مهمی در حفاظت از محیط زیست ایفا میکند.
روشها و راهکارهای کاهش تبخیر سوخت در مخازن ذخیرهسازی
کاهش تبخیر سوخت در مخازن ذخیرهسازی مستلزم بهکارگیری مجموعهای از راهکارهای مهندسی، مدیریتی و عملیاتی است که همسو با نوع سوخت، شرایط آب و هوایی و الزامات ایمنی انتخاب میشوند. مهمترین این روشها عبارتاند از:
۱. استفاده از سقفهای شناور (Floating Roof Tanks)
با طراحی سقفی که مستقیماً بر سطح سوخت شناور میشود، فضای بخار بین سطح مایع و سقف از بین رفته و تبخیر به حداقل میرسد. این روش در ذخیرهسازی بنزین، نفت و گاز بسیار مؤثر است.
۲. بهکارگیری درپوشهای داخلی شناور (Internal Floating Covers)
در مخازن با سقف ثابت، نصب درپوش داخلی مانع از تماس مستقیم سوخت با فضای بالای مخزن شده و میزان تبخیر را بهطور قابل توجهی کاهش میدهد.
۳. بازیافت بخارات سوخت (Vapor Recovery Systems)
سیستمهای بازیافت بخار، بخارات متصاعدشده را جمعآوری کرده و با استفاده از فرآیندهای میعان یا جذب، مجدداً به سوخت مایع تبدیل میکنند. این فرآیند علاوه بر کاهش تلفات، از انتشار ترکیبات آلی فرار به محیط جلوگیری میکند.
۴. کنترل فشار و تنفس مخزن (Pressure–Vacuum Valves)
نصب سوپاپهای تنظیم فشار در قسمتهای بالایی مخزن باعث میشود فشار داخلی فقط در محدودهی ایمن تنظیم شده و از خروج غیرضروری بخار جلوگیری شود.
۵. کاهش جذب حرارتی بدنه مخزن
رنگآمیزی بدنه با رنگهای روشن و بازتابدهنده (عمدتاً سفید یا آلومینیومی) و استفاده از عایقهای حرارتی از جذب گرمای خورشید جلوگیری کرده و با کاهش دمای سوخت، نرخ تبخیر را پایین میآورد.
۶. بهینهسازی عملیات پر و تخلیه مخزن
عملیات پر و تخلیه باید با حداقل آشفتگی جریان انجام شود تا فشار و دمای سطح سوخت ثابت بماند. همچنین باید از پر کردن ناگهانی یا تخلیهی بیش از حد جلوگیری گردد.
۷. پایش و کنترل هوشمند
نصب تجهیزات اندازهگیری دما، فشار و رطوبت و استفاده از سیستمهای مانیتورینگ آنلاین برای تشخیص زودهنگام نشتی یا افزایش ناگهانی فشار، از تبخیر و انتشار سوخت جلوگیری میکند.
۸. ایجاد تهویه کنترل شده
استفاده از سیستم تهویه استاندارد برای جلوگیری از تجمع بخارات بدون ایجاد تماس مستقیم با محیط آزاد، به کاهش خطر انفجار و آلودگی کمک میکند.
هر یک از این راهکارها بسته به نوع مخزن، شرایط محیطی و نوع محصول قابل اجراست و معمولاً ترکیبی از این روشها برای دستیابی به حداکثر بازدهی به کار گرفته میشود.
خواندنی ها
