هوش مصنوعی صنعتی چگونه آینده اتوماسیون را متحول میکند؟ گزارش جدید ISA منتشر شد
محتوای متن
هوش مصنوعی صنعتی چگونه آینده اتوماسیون را متحول میکند؟ گزارش جدید ISA منتشر شد
انجمن بینالمللی اتوماسیون (ISA) تازهترین موضع نامه خود با عنوان «تأثیر هوش مصنوعی صنعتی بر اتوماسیون» را منتشر کرده است؛ گزارشی که نقش رو به گسترش AI، چالشهای امنیتی و استانداردهای مورد نیاز برای استقرار ایمن آن در صنایع فرایندی را تشریح میکند.
نقش هوش مصنوعی صنعتی در تحول عملیات و تولید
در این گزارش، ISA توضیح میدهد که هوش مصنوعی اکنون به یکی از مؤثرترین فناوریهای تحولآفرین در صنعت تبدیل شده است. فناوریهایی مانند مدلهای زبانی و تصویری، یادگیری عمیق، سامانههای پیشبینیکننده و دیجیتالتوین باعث افزایش سرعت تصمیمگیری، کاهش خطاهای انسانی و بهینهسازی فرایندهای حیاتی در کارخانهها، پالایشگاهها و صنایع انرژی شدهاند.
مهمترین کاربردهای فعلی AI در صنعت
- بهینهسازی لحظهای خطوط تولید
- نگهداری و تعمیرات پیش بینانه
- پایش هوشمند وضعیت تجهیزات
- کنترل خودکار و پیشرفته فرایند
- رباتیک صنعتی با قابلیت تصمیمگیری مستقل
چالشها و ریسکهای پیادهسازی هوش مصنوعی
ISA تأکید میکند که استفاده از مدلهای AI بدون چارچوبهای کنترلی میتواند خود به یک تهدید جدی تبدیل شود.
چالشهای اصلی ذکر شده در گزارش
- کاهش امنیت سایبری و افزایش حملات هدفمند به سیستمهای OT
- خطر «آلودگی داده» یا Data Poisoning
- نبود شفافیت کافی در تصمیمات مدلهای یادگیری عمیق
- وابستگی بیش از حد عملیات به سیستمهای ناشناخته
- ناهماهنگی AI با پروتکلهای کنترلی PLC و DCS
ISA هشدار میدهد صنایع باید قبل از استفاده گسترده، یک مدل ارزیابی ریسک ویژه برای AI ایجاد کنند.
استاندارد ISA/IEC 62443؛ ستون امنیت هوش مصنوعی صنعتی
یکی از پیامهای محوری گزارش این است که بدون استاندارد امنیتی، استفاده از هوش مصنوعی در محیطهای صنعتی قابل اعتماد نیست.
مزایای استاندارد 62443 در پروژههای AI
- افزایش مقاومت سیستم در برابر حملات سایبری
- تضمین پایداری و ایمنی عملکرد تجهیزات
- مدیریت چرخه عمر امنیتی مدلها
- جلوگیری از دستکاری دادهها
- کاهش خطای انسانی
ISA پیشنهاد میدهد شرکتها این استاندارد را به عنوان «چارچوب مادر امنیتی» در پروژههای هوش مصنوعی قرار دهند.
ضرورت آموزش نیروی انسانی و مدیریت تغییر
گزارش ISA تأکید میکند تحول مبتنی بر AI فقط موضوع تکنولوژی نیست؛ بلکه موفقیت آن به سرمایهگذاری در نیروی انسانی وابسته است.
- آموزش تخصصی برای مهندسان کنترل و ابزار دقیق
- توسعه مهارتهای داده و برنامهنویسی
- تشکیل تیمهای IT + OT + AI
- مدیریت تغییر در ساختار سازمان
ISA همچنین پیشنهاد میکند صنایع از Automation Competency Model برای ارزیابی و ارتقای مهارتها استفاده کنند.
پیام مدیرعامل ISA درباره آینده AI در اتوماسیون
کلر فالون، مدیرعامل ISA، میگوید:
«هوش مصنوعی صنعتی اکنون به ابزار اصلی تحول در پایش، کنترل و تحلیل فرآیندها تبدیل شده است. ما باید اطمینان حاصل کنیم که این فناوری با مسئولیتپذیری و مطابق با استانداردها بهکار گرفته شود تا ارزش واقعی آن برای صنایع قابل دستیابی باشد.»
جمعبندی
این گزارش نشان میدهد که هوش مصنوعی از مرحله آزمایشی عبور کرده و اکنون یکی از اجزای حیاتی اتوماسیون صنعتی است. اما استفاده درست از آن نیازمند امنیت، استانداردسازی، کیفیت داده و آموزش مستمر است؛ در غیر این صورت میتواند به تهدیدی برای سیستمهای مهم صنعتی تبدیل شود.
منبع خبر:(November 06, 2025)
خواندنی ها
