گیج اختلاف فشار (DP Gauge)

گیج اختلاف فشار ابزار مکانیکی یا الکترومکانیکی برای نمایش اختلاف فشار بین دو نقطه از یک سیستم است. این تجهیز ساده، مقاوم و کم‌هزینه، انتخاب اول برای مانیتورینگ سلامت فیلترها، افت فشار کویل‌ها و کانال‌ها، هودهای آزمایشگاهی، فن‌ها و بسیاری از کاربردهای فرایندی است. اگر می‌خواهید فقط اختلاف فشار را «ببینید» و نیاز به خروجی سیگنال ندارید، گیج DP بهترین انتخاب است.

گیج اختلاف فشار چیست و چگونه کار می‌کند؟

• سازوکار: اختلاف فشار بین پورت‌های High و Low به یک عنصر اندازه‌گیر (دیافراگم/پیستون/بل) اعمال می‌شود؛ جابجایی آن از طریق مکانیزم انتقال، یک عقربه را روی صفحه مدرج حرکت می‌دهد.
• انواع رایج:
  – دیافراگمی: حساسیت خوب، برای فشارهای پایین و گازها.
  – پیستونی (پرات/پیستون متعادل): مقاوم در برابر ضربان و ذرات، مناسب مایعات ویسکوز.
  – مگنهلی (Magnahelic): نمایه بزرگ و خوانایی عالی برای HVAC و اتاق‌های تمیز.
  – گیج‌های با سوئیچ (DP gauge + switch): اعلام آلارم در آستانه‌های تنظیمی.
  – محدوده‌ها: از چند پاسکال/میلی‌بار برای هوا تا چند بار برای کاربردهای صنعتی سنگین.

کاربردها

• پایش افت فشار فیلترهای هوا، روغن و سوخت
• مانیتورینگ کویل‌ها و کانال‌های HVAC، فن‌ها و هودهای آزمایشگاهی
• کنترل فشار تمیز در اتاق‌های تمیز و سالن‌های تولید دارو/غذا
• بررسی عملکرد مبدل‌های حرارتی و سیستم‌های فرایندی
• تشخیص گرفتگی خطوط و شیرها در فرایند

نکات کلیدی انتخاب

برای انتخاب دقیق، این موارد را مشخص کنید:

1. رنج اندازه‌گیری: ΔP مین/ماکس مورد نیاز (مثلاً فیلتر نو: 0.1 بار، فیلتر مسدود: 0.4 بار → انتخاب رنج 0–0.5 بار).
2. سیال و شرایط: هوا/گاز/مایع، دما عملیاتی، وجود ذرات یا ضربان.
3. دقت و خوانایی: کلاس دقت، قطر صفحه (مثلاً 100–160 میلی‌متر برای خوانایی بهتر).
4. جنس بدنه و اتصال: آلیاژ (آلومینیوم/استیل)، متریال دیافراگم (NBR, FKM, PTFE)، رزوه و سایز پورت‌ها (NPT/BSP).
5. حفاظت و محیط: IP، مقاومت در برابر لرزش/ضربان، سازگاری با محیط‌های خورنده.
6. امکانات اضافه: سوئیچ آلارم، دمپر ضربان، شیر سه‌راهه، کیت نصب پنلی/دیواری.
7. استانداردها: CE، ATEX (در صورت نیاز به محیط‌های قابل انفجار)، RoHS.

مشخصات فنی که باید در صفحه محصول بیاورید

• محدوده اندازه‌گیری:
  •  0–250 Pa، 0–1 kPa (HVAC)
  • 0–0.5 bar، 0–1 bar (فرایندی)
  • دقت: ±1.5% تا ±2.5% FS بسته به مدل
  • حداکثر فشار مجاز هر پورت: معمولاً 1.5× FS یا طبق دیتاشیت
  • دمای کاری: -20…+60°C (عمومی)، مدل‌های خاص تا 120°C
• متریال‌ها:
  • بدنه: آلومینیوم/استیل
  • عنصر اندازه‌گیر: دیافراگم NBR/FKM/PTFE یا پیستون برنزی/استیل
  • ویندوز: پلی‌کربنات/شیشه
  • اتصالات: 1/8″ تا 1/2″ NPT/BSP (High/Low)
  • نصب: پنلی/دیواری؛ جهت‌گیری ترجیحی برای دقت بهتر
  • درجه حفاظت: IP54–IP65 (مدل‌های صنعتی)
  • امکانات: سوئیچ آلارم قابل تنظیم، دمپر، شیر سه‌راهه

راهنمای سریع سایزینگ برای فیلتر هوا

اگر سازنده فیلتر ΔP نرمال را 100–150 Pa و آستانه تعویض را 300–400 Pa داده، گیج با رنج 0–500 Pa یا 0–1 kPa انتخاب کنید تا هم ناحیه کاری خوانا باشد هم سقف ایمن.
برای کانال‌های HVAC با سرعت‌های متغیر، دقت را در حد ±2% FS با قطر صفحه بزرگ‌تر انتخاب کنید تا اپراتور به‌راحتی بخواند.

 نصب و بهره‌برداری درست گیج اختلاف فشار

• جهت‌گیری: طبق دیتاشیت؛ برخی مدل‌ها در جهت عمودی دقت بیشتری دارند.
• لوله‌کشی:
  • پورت High به upstream، پورت Low به downstream
    – برای گازها، از تیوبینگ با نشتی صفر استفاده کنید.
    – برای مایعات، از سیفون/ترپ و هواگیری کامل مطمئن شوید.
• کاهش ضربان: از دمپر یا رستریکتور جریان استفاده کنید تا عقربه نلرزد.
• ایمنی: از شیر سه‌راهه برای جداسازی و صفرکردن قبل از سرویس استفاده کنید.
• کالیبراسیون: سالانه یا طبق دستورالعمل بهره‌بردار؛ در کاربردهای حیاتی کوتاه‌تر.

اکسسوری‌های پیشنهادی

• شیر سه‌راهه (3-valve manifold) برای ایزوله، بالانس و صفر
• دمپر ضربان (snubber) برای حفاظت مکانیزم
• کیت نصب پنلی با گسکت
• اتصالات تبدیل NPT/BSP در سایزهای مختلف
• لوله‌های فلکسی مقاوم به دما و فشار

برندها و مدل‌های پیشنهادی

• Dwyer Magnahelic: خوانایی عالی برای HVAC و اتاق‌های تمیز
• WIKA Differential Pressure Gauges سری 700/716: صنعتی با دقت مناسب
• Ashcroft/SKF/Budenberg: مدل‌های پیستونی و دیافراگمی برای مایعات
• Yokogawa و Fuji برای محیط‌های فرایندی خاص

تفاوت گیج اختلاف فشار با ترانسمیتر اختلاف فشار

1. گیج DP: نمایش محلی، بدون خروجی سیگنال؛ ارزان‌تر، ساده‌تر، مناسب مانیتورینگ دستی.
2. ترانسمیتر DP: خروجی 4–20mA/دیجیتال، کنترلرپذیر، مناسب اتوماسیون و اندازه‌گیری جریان با المان اولیه (اورفیس، ونچوری)؛ هزینه و پیچیدگی بیشتر.

عوامل مؤثر بر قیمت گیج اختلاف فشار

• رنج و کلاس دقت
• جنس و درجه حفاظت (IP، مقاومت خوردگی)
• امکانات جانبی (سوئیچ، دمپر، مانيفولد)
• برند و تاییدیه‌ها (CE، ATEX)

برای استعلام سریع، رنج، سیال، دما، نوع نصب و سایز اتصال را اعلام کنید.

پرسش‌های متداول

• آیا گیج DP برای اندازه‌گیری جریان مناسب است؟
  خیر به‌صورت مستقیم نه؛ برای جریان نیاز به ترانسمیتر DP و الگوریتم ریشه دوم یا اندیکاتور مخصوص دارید. گیج DP برای «نمایش اختلاف فشار» مناسب است.
• اگر ضربان فشار زیاد است چه کنم؟
  دمپر/اسنابر نصب کنید و ترجیحاً مدل پیستونی انتخاب کنید.
• برای محیط خورنده چه مدلی؟
  بدنه و اتصالات استیل، دیافراگم PTFE/FKM و IP بالاتر توصیه می‌شود.
• چه زمانی باید فیلتر را تعویض کنیم؟
  وقتی ΔP به آستانه تعریف‌شده سازنده رسید؛ می‌توانید سوئیچ آلارم روی همان آستانه تنظیم کنید.