کنتاکتور (Contactor)
کنتاکتور (Contactor) در برق صنعتی یک کلید الکترومغناطیسی است که برای کنترل از راه دور و ایمن مدارهای قدرت استفاده میشود. این دستگاه با حذف نیاز به قطع و وصل دستی، امکان کنترل موتورها، تجهیزات روشنایی، سیستمهای گرمایشی و دیگر بارهای الکتریکی پرقدرت را فراهم میکند. کنتاکتور با استفاده از یک سیگنال کمتوان (مثلاً از PLC یا ترموستات) فعال میشود و با اتصال/قطع مدارهای فشارقوی، از خطرات ناشی از جرقه، ساییدگی مکانیکی و overload جلوگیری میکند. وجود آن برای اتوماسیون صنعتی، حفاظت از تجهیزات و کاهش مصرف انرژی ضروری است.
انواع کنتاکتورهای صنعتی:
| دستهبندی |
نوع کنتاکتور |
کاربردهای اصلی |
مزایا |
معایب |
| بر اساس ساختار |
کنتاکتور الکترومغناطیسی |
کنترل موتورها، سیستمهای روشنایی |
قیمت مناسب، تعمیرپذیری |
تولید جرقه، ساییدگی مکانیکی |
|
کنتاکتور حالت جامد (SSR) |
سیستمهای دقیق الکترونیکی |
عمر طولانی، بدون جرقه |
قیمت بالا، حساس به گرمایش |
| بر اساس عملکرد |
کنتاکتور AC |
صنایع عمومی، موتورهای القایی |
تنوع در رنجهای مختلف |
محدودیت در جریان راهاندازی |
|
کنتاکتور DC |
خودرو، سیستمهای باتری |
قطع/وصل سریع |
نیاز به خنککننده |
| بر اساس محیط کار |
کنتاکتور ضد انفجار |
پتروشیمی، معادن |
ایمنی در محیطهای خطرناک |
وزن و حجم بالا |
|
کنتاکتور ضد آب |
فضای باز، کارخانههای مرطوب |
مقاوم در برابر شرایط جوی |
هزینه نگهداری بالاتر |
| بر اساس فناوری |
کنتاکتور هوشمند |
صنعت ۴٫۰، سیستمهای اتوماسیون |
قابلیت مانیتورینگ از راه دور |
پیچیدگی نصب و راهاندازی |
کاربرد کنتاکتور در برق صنعتی:
| کاربرد |
توضیحات |
نوع کنتاکتور پیشنهادی |
ویژگیهای کلیدی |
| کنترل موتورهای الکتریکی |
راهاندازی، توقف و تغییر جهت چرخش موتورهای سهفاز |
کنتاکتور قدرت با رله حرارتی |
تحمل جریان راهاندازی بالا، تعداد پلاتین زیاد برای مدارهای فرمان |
| سیستمهای روشنایی صنعتی |
کنترل مدارهای روشنایی پرتوان (سالنهای تولید، انبارها) |
کنتاکتور با ظرفیت جریان بالا |
طراحی برای کار مداوم، قابلیت اتصال به تایمر و سنسور نور |
| تجهیزات گرمایشی |
کنترل المنتهای برقی، کورهها و سیستمهای حرارتی |
کنتاکتور با رله اضافه بار |
مقاوم در برابر جرقه، تحمل دمای محیطی بالا |
| پمپهای آب و آبرسانی |
کنترل پمپهای فشار قوی و سیستمهای آبیاری |
کنتاکتور ضد آب (IP65) |
مقاوم در برابر رطوبت، پلاتینهای نقرهای برای اتصال مطمئن |
| کمپرسورهای هوا |
راهاندازی و کنترل کمپرسورهای صنعتی |
کنتاکتور با حفاظت اضافه بار |
تحمل جریان لحظهای بالا، طراحی ضد لرزش |
| تسمه نقاله و سیستمهای انتقال |
کنترل موتورهای نوار نقاله و سیستمهای حمل مواد |
کنتاکتور با قابلیت اتصال سریع |
عمر مکانیکی بالا، قابلیت نصب ماژول تاخیر زمانی |
| سیستمهای تهویه صنعتی |
کنترل فنهای بزرگ و سیستمهای هواساز |
کنتاکتور با کویل کم مصرف |
طراحی برای کار مداوم، سطح صدای پایین |
| جرثقیلها و بالابرها |
کنترل موتورهای جرثقیل و سیستمهای بالابر |
کنتاکتور با حفاظت مکانیکی |
مقاوم در برابر ضربه، قابلیت تحمل جریانهای لحظهای سنگین |
| ماشینآلات CNC |
کنترل سروو موتورها و سیستمهای موقعیتیابی |
کنتاکتور سریع با عمر الکتریکی بالا |
سرعت قطع و وصل بالا، قابلیت اتصال به PLC |
| تابلوهای توزیع برق |
کلیدزنی مدارهای قدرت و سیستمهای توزیع انرژی |
کنتاکتور ماژولار |
طراحی فشرده، قابلیت نصب روی ریل DIN |
برندهای مطرح کنتاکتور:
| برند |
کشور سازنده |
محدوده جریان |
ویژگیهای کلیدی |
کاربردهای رایج در ایران |
| Schneider Electric |
فرانسه |
9A تا 150A |
عمر مکانیکی بالا (1.5 میلیون بار)، سازگار با رلههای حرارتی |
صنایع نفت و گاز، خطوط تولید |
| Siemens |
آلمان |
9A تا 630A |
طراحی ماژولار، قابلیت اتصال به PLC |
نیروگاهها، سیستمهای اتوماسیون |
| ABB |
سوئیس |
9A تا 800A |
مقاوم در برابر گردوغبار (IP55)، کویل کم مصرف |
صنایع سیمان و فولاد |
| Chint |
چین |
9A تا 95A |
قیمت اقتصادی، تنوع در مدلها |
تابلوهای ساختمانی، صنایع سبک |
| LS Electric |
کره جنوبی |
10A تا 400A |
طراحی فشرده، گارانتی طولانی |
سیستمهای روشنایی، پمپهای آب |
| Eaton |
آمریکا |
9A تا 100A |
نصب آسان روی ریل DIN، مقاوم در برابر لرزش |
صنایع غذایی و دارویی |
| Legrand |
فرانسه |
6A تا 150A |
طراحی زیبا و جمعوجور، مناسب فضاهای محدود |
ساختمانهای تجاری، دیتاسنترها |
| Hager |
آلمان |
16A تا 125A |
اتصالات سریع، ایمنی بالا |
سیستمهای امنیتی، UPS |
