محصولات
اهمیت اندازه گیری پارامتر های شیمیایی در صنایع مختلف:
اندازهگیری پارامترهای شیمیایی در صنعت از اهمیت حیاتی برخوردار است، چرا که این پارامترها مستقیماً بر کیفیت محصولات، ایمنی فرآیندها، راندمان تولید و رعایت استانداردهای زیستمحیطی تأثیرگذارند. در صنایعی مانند نفت، گاز، پتروشیمی، داروسازی، غذایی و تصفیه آب، کنترل دقیق عواملی مانند pH، رسانایی، اکسیژن محلول، غلظت یونها و کدورت نهتنها از بروز نقص در محصولات جلوگیری میکند، بلکه از تخریب تجهیزات، ایجاد خطرات ایمنی و آلودگی محیط زیست نیز ممانعت بهعمل میآورد. به عنوان مثال، در صنایع غذایی، انحراف در سطح pH میتواند موجب فساد محصول شود، یا در نیروگاهها، اندازهگیری دقیق رسانایی آب دیگ بخار از خوردگی و رسوبگذاری جلوگیری میکند. از سوی دیگر، رعایت محدودههای مجاز پارامترهای شیمیایی، الزامات قانونی و استانداردهای زیستمحیطی را تضمین نموده و از جرائم ناشی از آلایندگی میکاهد. بنابراین، پایش لحظهای این پارامترها با استفاده از ترانسمیترهای آنالیتیکال، به یک نیاز اساسی در صنایع مدرن تبدیل شده است.
انواع ترانسمیتر آنالیتیکال:
| نوع | اصل عملکرد | دقت | ویژگیهای کلیدی | کاربردهای رایج |
|---|---|---|---|---|
| pH متر | پتانسیومتری (اندازهگیری اختلاف پتانسیل بین الکترود مرجع و اندازهگیر) | ±0.01 تا ±0.1 pH | جبران دمایی خودکار، تشخیص آلودگی الکترود | صنایع غذایی، دارویی، تصفیه آب و فاضلاب |
| هدایت سنج (EC) | اندازهگیری مقاومت الکتریکی محلول بین دو الکترود | ±0.5% تا ±1% FS | جبران دمایی، اندازهگیری TDS | نیروگاهها، صنایع نفت و گاز، آب شیرین کنها |
| اکسیژن محلول (DO) | پلاروگرافی یا اپتیکال (فلوئورسانس) | ±0.1 تا ±1% FS | خودپاکسازی، جبران فشار و شوری | تصفیه خانهها، صنایع تخمیری، آبزیپروری |
| ORP | پتانسیومتری (اندازهگیری پتانسیل اکسیداسیون-احیا) | ±1 تا ±10 mV | مقاوم در برابر خوردگی، پاسخ سریع | استخرهای شنا، صنایع شیمیایی، تصفیه آب |
| کدورت سنج | نورسنجی (اندازهگیری پراکندگی نور) | ±0.1 تا ±1 NTU | سیستم خودتمیزکننده، جبران رنگ | صنایع نوشیدنی، تصفیه آب، داروسازی |
| یون انتخابی (ISE) | پتانسیومتری با الکترودهای یونویژه | ±1 تا ±5% | تشخیص انتخابی یونها (مثل NH₄⁺، NO₃⁻) | کشاورزی، صنایع شیمیایی، نظارت محیط زیست |
| گازهای محلول | سنسورهای الکتروشیمیایی یا نوری | ±1 تا ±5% FS | پاسخ سریع، عمر طولانی | صنایع نفت و گاز، ایمنی فرآیندی |
مقایسه برند های معروف ترانسمیتر آنالیتیکال:
| برند | کشور | دقت | پروتکلها | مزیت کلیدی | بهترین کاربرد |
|---|---|---|---|---|---|
| Endress+Hauser | سوئیس | ±0.01 pH | HART/Profibus | فناوری MEMS، عمر 10+ سال | صنایع شیمیایی و نفت |
| Emerson | آمریکا | ±0.02 pH | HART/Fieldbus | سیستم تشخیص خودکار خطا | نیروگاهها و پالایشگاهها |
| Yokogawa | ژاپن | ±0.5% FS | HART/Modbus | مقاومت بالا در خوردگی | محیطهای دریایی و اسیدی |
| Siemens | آلمان | ±0.05 pH | Profibus/Ethernet | ادغام با PLCهای زیمنس | خطوط تولید خودکار |
| Mettler Toledo | سوئیس | ±0.01 pH | HART/Modbus | کالیبراسیون 1 دقیقهای | صنایع دارویی و غذایی |
کاربرد ترانسمیتر آنالیتیکال در محیطهای مختلف:
| محیط/صنعت | پارامترهای کلیدی اندازهگیری | مثال کاربردی | مزیت استفاده |
|---|---|---|---|
| صنایع نفت و گاز | pH، هدایت، اکسیژن محلول، H₂S | نظارت بر آب تزریقی به چاهها | جلوگیری از خوردگی خطوط لوله |
| تصفیه آب و فاضلاب | COD، BOD، کدورت، کلر آزاد | کنترل فرآیند کلرزنی در تصفیهخانهها | تأمین استانداردهای آب آشامیدنی |
| صنایع غذایی و دارویی | pH، رطوبت، غلظت یونها | کنترل تخمیر در تولید ماست | تضمین کیفیت و یکنواختی محصول |
| صنایع شیمیایی | غلظت اسیدها و بازها، ORP | نظارت بر خنثیسازی پسابهای اسیدی | کاهش آلودگی محیط زیست |
| کشاورزی و گلخانهها | EC، pH محلول غذایی، نیترات | سیستمهای آبیاری هوشمند | بهینهسازی مصرف کود و آب |
| نیروگاهها | سیلیس، هدایت آب دیگ بخار | جلوگیری از رسوب در بویلرها | افزایش عمر تجهیزات |
| صنایع دریایی | شوری آب، اکسیژن محلول | مانیتورینگ آب توازن کشتیها | رعایت مقررات زیستمحیطی |